PZA
IZA

Bojownik syjamski

Betta splendens, Regan 1909

Stanisław Sitko


Bojownik wspnialy - samiec

Gatunek z rodziny; Anabantoidae - łaźcowate (błędnikowate)

Synonimy: Betta trifasciata (nie BLEEKER), Betta pugnax, Betta rubra (nie PURUGIA)

Ojczyzna:
Tajlandia, Kambodża, Laos, Borneo, Południowy Wietnam. Dokładna lokalizacja miejsca pierwszego ich odłowu jest obecnie niemożliwa.

Żyją w stojących lub wolno płynących wodach, mocno zarośniętych roślinnością wodną.
Do Europy dotarły: Francja - 1892, do Moskwy - 1896 oraz w tym samym czasie 10 par do Berlina - Lankwitz, do p. Paul Matte. Odczyn wody: pH 6,0 - 8,0. Twardość wody: 25 st. dGH

Rozróżnienie płci: Ubarwienie samczyka bywa bardzo różnorodne: brunatne, zielone, czarne, czerwone, niebieskie. Wielkością dochodzą do 5 cm. ( w akwariach do 8 cm). Samiczki są z reguły mniejsze. Ciało tych rybek jest wydłużone z długa szeroką i ostro zakończona płetwą odbytową. Samczyk jest mocno ubarwiony. Płetwa grzbietowa jest bardzo duża i zajmuje połowę grzbietu. Płetwa ogonowa wachlarzowata i zaokrąglona. Płetwy piersiowe i brzuszne są wąskie i wydłużone. Pyszczek u samca jest dość szeroki, u samicy spiczasty. Ubarwienie samicy jest bledsze a na tułowiu widać kilka ciemniejszych podłużnych prążków.

Hodowla:
Bojowniki syjamskie hodujemy w akwariach średniej wielkości, niezbyt wypełnionych wodą o temper.
22 - 26 o C. Skład wody nie ma znaczenia. Gatunek ten nie ma również specjalnych wymagań co do zawartości tlenu
w wodzie, bowiem od 4 do 5 tygodnia życia rozwija się u bojowników dodatkowy narząd oddechowy tzw. labirynt, dzięki któremu ryby te mogą oddychać tlenem atmosferycznym.
W akwariach należy sadzić dużo roślin aby zapobiec częstym bójkom między wojowniczymi samczykami. W toczących się wśród samców walkach, bardzo często ginie jeden z nich a czasem giną obydwa. W przypadkach mniej drastycznych walka kończy się na poszarpanych płetwach i ranach. Płetwy i rany goją się jednak szybko. Warto wiedzieć, że jeżeli chcemy wyhodować szczególnie piękne okazy samców, należy je trzymać w osobnych naczyniach tak ustawionych, aby ryby te nawzajem się widziały.
W tym przypadku można je trzymać w odkrytych pojemnikach (słoikach) zaledwie 1- no litrowych, wymieniając jednak co tydzień wodę. Należy dopilnować aby temperatura wymienianej wody była identyczna z temperaturą jaka była w pojemniku (słoiku). Ryby te są czułe na zmianę temperatury. Przyjmują wtedy postawę bojową, co wpływa dodatnio na rozwój pięknego ubarwienia i prężnych płetw. Po 4 - 5 miesiącach takiej hodowli rozwiną się zdrowe i pokazowe okazy.

Do tarła wybieramy dobrze rozwinięte pary w wieku 8 - 10 miesięcy. Przygotowujemy akwarium o pojemności około 20 - 40 litrów i napełniamy je niewielką ilością wody. Dobrze jest umieścić w jednym z rogów akwarium duży kamień, który służy samiczce za miejsce schronienia przed "ostro" zalecającym się samczykiem. Woda powinna być czysta, bez wymoczków. Temperatura wody w granicach 28 - 30 oC. Na powierzchni wody, samczyk buduje gniazdo z piany uczepione do ściany akwarium lub liścia rośliny wodnej. Kiedy samiczka ma dostatecznie dojrzałą ikrę, dochodzi do tarła w ciągu 12 - 24 godzin od momentu przeniesienia rybek do akwarium tarliskowego. Przed tarłem samczyk zaleca się do samiczki pływając wokół niej z rozpostartymi płetwami i próbuje zwabić ją w okolice gniazda z piany, które wcześniej przygotował, bowiem buduje je sam. Następnie samiec otacza ciało samicy swoim ciałem zaś samica obraca się brzuchem do góry w pobliżu gniazda.
Pod wpływem ucisku samca, samiczka zaczyna wypuszczać ziarenka ikry. Całe tarło trwa ok. 2 godzin i składa się z licznych (czasem 40) pojedynczych aktów. W czasie jednego aktu może dojść do złożenia około 10 - 30 ziarenek ikry. Po każdorazowym akcie rybki te odłączają się od siebie. Samiczka po wysiłku leży omdlała na boku pod gniazdem, aby w chwilę później opaść powoli na dno, gdzie nabiera sił do dalszej gry i zaczyna pływać, pomagając samcowi zbierać opadłe na dno ziarenka ikry, umieszczając je w piankowym gniazdku. Może się zdarzyć, że samiczka zjada znalezione ziarnka ikry. Po chwili podpływa jednak do samca i akt tarła zaczyna się od nowa.
W czasie całego tarła samiczka może złożyć około 600 ziarenek ikry.

Kiedy tarło jest zakończone, samczyk odpędza samiczkę od gniazda z ikrą i pilnuje jej, ciągle naprawiając gniazdko. Wtedy odławiamy samicę zostawiając ikrę pod opieką samczyka. Można wówczas zauważyć jego troskę o gniazdo i sposób usuwania nie zapłodnionej ikry.

W temperaturze 28oC. narybek lęgnie się sam, musimy jednak usuwać nie zapłodnione ziarenka ikry (przeoczone przez samca) i dobrze przewietrzać wodę. Po 5ciu dniach narybek zaczyna wolno pływać, a po dalszych 2 dniach zostaje wchłonięty woreczek żółtkowy. Wówczas rozpoczynamy karmienie rybek wrotkami, wymoczkami lub żółtkiem ugotowanego na twardo jaja. Po 3 tygodniach można przejść na normalny pokarm. Narybek Betta splendens rośnie nierównomiernie.

W 4 - 5 tygodniu życia rozwija się narząd labiryntowy. W tym czasie musimy zwiększyć opiekę nad rybkami. Lustro wody obniżamy do wysokości 15 cm od dna a akwarium przykrywamy szybą, aby nie było różnicy temperatur między powietrzem nad powierzchnią wody a wodą. Również w tym samym czasie podajemy drobniejszy i delikatniejszy pokarm, aby rybki mogły go łatwo połykać. Jeżeli nie będziemy przestrzegać tych wskazówek, wówczas straty będą duże. Po 6 - 8 tygodniach większe osobniki przenosimy do osobnego zbiornika, zaś te mniejsze pozostawiamy w dotychczasowym. Rybki dokarmiamy żywym drobnym i urozmaiconym pokarmem.

Bojownik syjamski dojrzewa w wieku ok. 6 miesięcy i żyje do 2 lat. Hodowla narybku jest łatwa, wobec czego można te rybki polecić również mniej doświadczonym akwarystom.
Niepowodzenia w hodowli są zwykle wynikiem następujących zaniedbań:
   1. wyborem niewłaściwej pary do tarła,
   2. nieodpowiednią temperaturą wody, która nie powinna spaść poniżej 20 stopni C,
   3. nieodpowiednim karmieniem narybku,
   4. samczyki należy trzymać, każdy w osobnym zbiorniku gdyż walczą ze sobą, a zwłaszcza osobnikami obcymi (nie z tego samego gniazda),
   5. samiczki mogą przebywać razem nawet w akwarium towarzyskim.
Jeśli jednak będziemy przestrzegać wskazówek tu podanych, powodzenie hodowli mamy zapewnione.

W Azji a zwłaszcza w Syjamie, walki samczyków Betta splendens cieszą się ogromną popularnością. W Europie istnieje wiele Klubów i federacji specjalizujących się w pielęgnacji ryb z rodziny łaźcowatych. W Polsce ,w latach 1972 - 1998 działał Klub Miłośników Błędnikowców Polskiego Związku Akwarystów ( którego ostatnim Przewodniczącym był kol. Tadeusz Szwarc z Myszkowa) a który skupiał w swych szeregach miłośników tych pięknych rybek z terenu całej Polski. Klub ten był współorganizatorem wystaw i konkursów m.in. w Bytomiu, Myszkowie, Bielsku - Białej i Poznaniu.
Klub Miłośników Błędnikowców - PZA współpracował z akwarystami z zagranicy
i był członkiem INTERNATIONALE GEMEIN SCHAFT FÜR LABYRINTHFISHCE - ( IGL).
Tychy, dnia 2000-03-02

Literatura:
Richter, Hans - Joachim - "Das Buch der Labirynthfische" (1979) - Leipzig.
Rüdiger, Riehl Dr + Baensch, Hans A. - "Aquarien Atlas" Tom I - (1982) - Melle
Rembiszewski, Jan, Maciej - "Mały słownik zoologiczny - ryby" (1973) - Warszawa
Linke, Horst - "Farbe im Aquarium Labyrinthfische" (1980) - Melle
Weiss, Waltraud - "Bunte Welt der Tropenfische" (1968) - Stuttgart
Meyland, Hans J - "Labyrinthfischre" (1980) - Minden
Pinter, Helmut - "Labyrinthfische - Hechtköpfe und Schlangenkopffische" (1984) - Stuttgart


wstecz Spis treści "Akwarium" Dalej