Motylowiec
Pantodon buchholzi
Peters, 1876

Aleksy Moj

   Motylowiec należy do rodziny motylowcowatych (Pantodontidae). Jest mieszkańcem dorzecza Nigru i Konga w Afryce. Ubarwienie motylowca widoczne jest na zdjęciu. Ciało ścieśnione bocznie w dół, tworzy w przekroju poprzecznym trójkąt. Grzbiet ma lekko spłaszczony, linia dolna brzucha wypukła. Oczy duże. Płetwy są szczególnej budowy: płetwa ogonowa owalna, z silnie wydłużonymi, środkowymi promieniami; płetwy grzbietowa i odbytowa umieszczone daleko w tylnej części ciała, w pobliżu trzonu ogonowego. Płetwy brzuszne posiadają 4 promienie znacznie wydłużone i są stale silnie stercząco naprężone; płetwy piersiowe są silnie rozwinięte i przypominają skrzydła motyli. Motylowiec dorasta do 10 cm długości.

    Samca od samicy rozróżnić można po odmiennej budowie płetwy odbytowej: u samicy jest ona w tylnej swej krawędzi prosta, a samiec ma tę płetwę od tyłu wciętą.

    Motylowiec wymaga dużego akwarium, choć niewysokiego, jednak nad powierzchnią wody pod szybą nakrywkową (minimum 10 cm) winno znajdować się dostatecznie dużo wolnej przestrzeni. Lubi wyskakiwać nad wodę. Jest rybą czatującą na zdobycz bezpośrednio pod powierzchnią wody, skąd pobiera pokarm. Są to wszelkiego rodzaju owady opadające na wodę.

Fot: J. Koralewski

   O tym trzeba pamiętać i podawać taki pokarm, który nie tonie za szybko. Można także podawać pokarm pęsetą. Temperatura wody 25-30°C. Poziom wody 15 do 20 cm w zupełności wystarcza. Woda około 10°n twardości ogólnej i pH 6,5. Do tarła odkłada się 1 samca i 1 samicę. Liczba składanych jaj dochodzi do 220 sztuk. Ikra po złożeniu początkowo jest przeźroczysta, po kilku godzinach nabiera koloru brązowo-czarnego. Jest lżejsza od wody i unosi się tuż. pod powierzchnią lustra wody. Pozwala to zbierać ją np. łyżką i przenosić do odrębnego akwarium. Tarlaki składają ikrę przez wiele kolejnych dni. Narybek przy temperaturze 25-28°C lęgnie się po 36 do 48 godzinach. W akwarium dla młodych ryb pożądane są rośliny pływające. Narybek nie poluje na pokarm tak jak dorosłe ryby, a raczej czatuje i czeka na zdobycz. Dlatego małe porcje np. pływików oczlików trzeba podawać na strumień po wietrza, które je uniesie w pobliże czatującego narybku. Aby zwiększyć szansę dotarcia pokarmu do narybku, trzeba podawać więcej pokarmu niż narybek może zjeść, nadmiar pokarmu opada na dno skąd trzeba go usuwać przy pomocy cienkiego wężyka. Konieczne jest także silne filtrowanie.

    Dopiero po 14 dniach zmienia się budowa ust narybku, przystosowując się do pobierania pokarmu z powierzchni wody.

    Narybek jest wrażliwy na przeniesienie do świeżej wody. Motylowiec osiąga dojrzałość płciową po jednym roku.

    Do Europy sprowadzono motylowca w 1905 r.

Recenzował: dr Henryk Jakubowski