W skład rodziny wchodzą rośliny wieloletnie, submersyjne niejednokrotnie posiadające płożącą się łodygę o delikatnych, rozgałęzionych korzeniach. Pierzaste liście są żywo-zielone, ciemno-zielone lub czerwonawe. Najczęściej osadzone w okółkach, rzadziej naprzeciwlegle lub przemiennie. W okresie kwitnienia ponad powierzchnią wody, podnoszą się pędy pokryte nadwodnymi liśćmi. W ich kątach osadzone są maleńkie, nieraz obupłciowe kwiaty. Rozmnażanie zazwyczaj przez sadzonki. Wodnikowate są niewymagającymi dekoracyjnymi roślinami akwaryjnymi. Jako podłoże piasek lub żwir z dodatkiem gliny. Większość gatunków nie ma specjalnych wymagań termicznych, są wręcz wrażliwe na wysoką temperaturę. Nie wolno ich trzymać z silnie kopiącymi rybami, jak również blisko przewietrzacza, gdyż podrywane cząstki mułu osiadają na liściach powodując, że rośliny są niefektowne, a z czasem obumierają. Osadzający się muł należy usuwać przez przepłukanie w czystej wodzie. Z rodziny tej najbardziej rozpowszechnione w akwarystyce są rośliny z rodzaju Myriophyllum
Bylina z rodziny wodnikowatych. Obejmuje ponad 30 gatunków roślin zielonych wieloletnich, występujących w wodach stojących i na bagnach całej kuli ziemskiej. Niektóre są sadzone w akwariach. W Polsce występują 3 gatunki:
wywłócznik kłosowy,
wywłócznik okółkowy,
wywłócznik skrętoległy